رد جهد و كسب مىكوشد و مناظره مىكند و دليل مىآورد ( در عين ادعاى نفى جهد ) خود جهد و كوشش را تاييد مىنمايد زيرا بحث و مناظره ، نوعى كوشش است براى اثبات عقيده‌ى خود و رد مخالف ، پس اگر منكر كوشش بلفظ و عبارت آن را رد مىكند بىگمان در عمل ، كار و كوشش را اثبات مىنمايد و مىتوانيم در توجيه آن بگوييم كه هر كس كه منكر حكمت و نظام آفرينش است در نفى جهد مىكوشد . [ مقرر شدن ترجيح جهد بر توكل ] عهدها كردند با شير ژيان * كاندر اين بيعت نيفتد در زيان بيعت : پيمان اطاعتى است كه مسلمانان با خلفا مىبستند بدين گونه كه هر فردى دست خود را بدست خليفه مىداد و مصافحه مىكرد و اطاعت خود را در جميع امور مطابق فرمان خليفه اظهار مىداشت و گاهى به قسم نيز تاكيد مىنمود و خلفا نيز در آغاز كار متعهد مىشدند كه بر وفق احكام قرآن كريم و سنت رسول ( ص ) عمل كنند ، اين عمل بمناسبت آن كه برسم خريد و فروش در گرفتن دست شباهت داشت آن را بيعت ناميده‌اند ، مجازا ، قرار داد و پيمان بنحو اطلاق . مقدمه‌ى ابن خلدون ، طبع بولاق ، ص 174 . قسم هر روزش بيايد بىجگر * حاجتش نبود تقاضاى دگر جگر : مجازا ، غم و غصه : بىتو بسر نمىشود با دگرى مىنشود * هر چه كنم عشق بيان بىجگرى مىنشود ديوان ، ب 5804 ز ان خورد خون جگر عاشق زيرا شير است * شير دل نبود آن كو ز جگر بگريزد همان مأخذ ، ب 2899